Pas op met ‘dennennaaldenthee’

AI-gegenereerde foto. Gebruikte Instagramnamen zijn gefingeerd.

Vergissing met taxus kan gevaarlijk zijn

Op social media worden door influencers regelmatig gezondheidsadviezen gegeven met mogelijke gezondheidsrisico’s. Zo prijzen ze dennennaalden aan als ingrediënt voor zelfgemaakte thee. Daarbij wordt het drinken van dennennaaldenthee gepresenteerd als een natuurlijke en gezonde gewoonte. Het risico van dit advies is dat niet iedereen de juiste boomsoorten herkent. Zo kunnen taxusnaalden worden aangezien voor dennennaalden. Het NVIC ontving verschillende meldingen van zorgprofessionals over mensen met gezondheidsklachten die thee hadden gezet van taxus, terwijl ze dachten dennennaaldenthee te hebben gezet. 

Taxus is een zeer giftige plant; haar naalden bevatten een breed scala aan gifstoffen. Deze kunnen ernstige klachten veroorzaken als de naalden worden gegeten of wanneer er thee van wordt getrokken. Vluchtige oliën in de taxusnaalden kunnen maagdarmklachten geven, zoals misselijkheid, braken en buikpijn.  Zogenaamde taxinen in de naalden kunnen de prikkelgeleiding in het hart verstoren door blokkade van calcium- en natriumkanalen. Dit kan leiden tot ernstige hartritmestoornissen.

Aandachtpunten bij een intoxicatie:

1. Systemische effecten ontstaan snel na ingestie (15-30 min) 
2. Mogelijke effecten
   • Initieel: duizeligheid, droge mond en mydriasis
   • Intermediate: buikkrampen, speekselvloed, braken, huifafwijkingen (rood-paarse vlekken).
   • Later:
     • Hartritme- en geleidingsstoornissen, zoals QT-verlenging en QRS-verbreding, tweede- en derdegraads AV-block, (ventriculaire) tachycardie, en ventrikelfibrilleren, bradycardie.
     • gegeneraliseerde zwakte,  gegeneraliseerde convulsies, coma 
3. Behandeling
   • Symptomatisch
   • Bewaking van vitale functies
   • ECG controle
   • Er is geen antidotum beschikbaar
4. Observatieduur: 4 uur bij asymptomatische patiënten en bij patiënten met alleen gastro-intestinale klachten, langer bij symptomatische patiënten. 

Determinatie? 

Bij twijfel over de herkomst of determinatie van de plant, wordt het gebruik van naalden voor thee sterk afgeraden. Uit onderzoek blijkt dat afbeeldingen van planten, determinatie-apps of korte filmpjes van sociale media niet betrouwbaar genoeg zijn om een plant goed te kunnen determineren. Een vergissing is snel gemaakt, en de gevolgen kunnen zeer ernstig zijn.

Tot slot

Bij een (vermoede) vergiftiging, of wanneer na het drinken van zelfgemaakte naaldenthee maagdarmklachten ontstaan, kunnen zorgprofessionals 24/7 telefonisch contact opnemen met het NVIC of informatie raadplegen via www.vergiftigingen.info. Het algemene publiek dient contact op te nemen met de huisarts of huisartsenpost.