Opnieuw toename vergiftigingen door designerdrugs
Het aantal vragen over vergiftigingen met nieuwe psychoactieve stoffen (NPS) is ook in 2025 toegenomen. Dat is het 15e jaar op rij, met inmiddels een verviervoudiging ten opzichte van 2020. In 2025 werden er 829 gevallen gemeld. 3-MMC kwam het meeste voor, met 212 meldingen.
Nieuwe psychoactieve stoffen is een verzamelnaam voor allerlei stoffen die de mentale toestand beïnvloeden. Ze worden ook wel designerdrugs genoemd, en soms verkocht onder het label research chemicals om wetgeving te omzeilen. De NPS worden in meerdere productengroepen gedeeld, afhankelijk van hun chemische samenstelling. Bekende voorbeelden zijn de cathinonen en (nagemaakte) benzodiazepinen.
Alle cathinonen, fenethylamines, synthetische cannabinoïden en fentanyl derivaten/analogen staan sinds 1 juli 2025 op lijst 1A van de Opiumwet. Daarmee is productie, import, handel, en bezit verboden, net als voor stoffen opgenomen op lijst 1 of 2 van de Opiumwet. Een deel van de designer benzodiazepines staan op lijst 2.
Het cathinon 3-MMC en de benzodiazepinen bromazolam en pyrazolam werden in 2025 van alle NPS het meest gerapporteerd, net als in 2024 (tabel 1). Uit analyses van het Trimbos Instituut blijkt dat drugs gekocht als 3-MMC vaak een ander cathinon betrof, zoals 2-MMC. Veel patiënten hadden naast de nieuwe psychoactieve stof ook alcohol of andere drugs gebruikt. In bijna de helft van de gevallen meldde de zorgverlener een bewustzijnsdaling bij de patiënt. Zo’n 5% van de vergiftigde patiënten raakte in een coma.
Andere opvallende ontwikkelingen
Een opvallende stijging is te zien bij de nieuwe synthetische opioïden in 2025. Bij het NVIC werden 57 gevallen gemeld, 60 procent meer dan in 2024. In deze groep zijn bovendien steeds meer verschillende stoffen zichtbaar. O-DSMT is net als voorgaande jaren een veelvoorkomende. In 2025 kwamen er ook meldingen over sterkere varianten, bijvoorbeeld methiodone (IC-26) en de zeer sterke nitazenen, waarvoor in 2025 een waarschuwing is uitgegeven. De patiënten die vergiftigd waren door een synthetisch opioïde hadden vaak ernstige verschijnselen. Twee personen zijn overleden en drie moesten worden gereanimeerd.
Ook het aantal vergiftigingen door ketamine-achtige stoffen blijft toenemen. In deze groep steeg het aantal meldingen van 26 in 2024 naar 41 in 2025, vooral met 2-FDCK. De zorg bestaat dat recreatief gebruik van deze stoffen, net als ketamine zelf, schade aan de blaas en de urinewegen kan veroorzaken.
Er werden ook meer vergiftigingen gezien door semi-synthetische cannabinoïden (42 meldingen), vooral na het gebruik van eetbare producten (‘edibles’) met HHC.
Tabel 1. Aantal blootstellingen aan nieuwe psychoactieve stoffen (NPS) gemeld aan het Nationaal Vergiftigingen Informatie Centrum.
