Lekker pesto met wildgeplukte daslook, of was het toch iets anders?

Op internet staan volop recepten voor pesto met daslook (Allium ursinum). In het voorjaar trekken daarom veel mensen de natuur in om deze plant zelf te plukken. Maar daarbij schuilt een belangrijk risico: daslook wordt regelmatig verward met giftige planten, vooral met lelietje-van-dalen (Convallaria majalis, meiklokje) en herfsttijloos (Colchicum autumnale). Het Nationaal Vergiftigingen Informatie Centrum (NVIC) ontvangt hierover ieder jaar enkele meldingen.

Verwisseling ligt in het voorjaar op de loer
In het vroege voorjaar, wanneer bomen nog niet in blad staan, verschijnen de langwerpige, ovale bladeren van deze planten al boven de grond. Juist in deze fase, als de planten nog niet bloeien, is het risico op verwisseling groot. De bladeren lijken op het eerste gezicht sterk op elkaar.

Een belangrijk onderscheid is de geur: wanneer een blad van daslook wordt fijngewreven, komt een duidelijke knoflookgeur vrij. Die karakteristieke geur is een belangrijk herkenningspunt en verklaart ook de bijnaam wilde knoflook.

Vergiftiging door lelietje-van-dalen
Verwisseling met lelietje-van-dalen kan leiden tot cardiotoxiciteit. Deze plant bevat verschillende hartglycosiden. Vergiftigingsverschijnselen beginnen meestal met maagdarmklachten, zoals misselijkheid en herhaald braken. Na inname van grotere hoeveelheden kunnen ook een verlaagde hartfrequentie (bradycardie) en andere geleidingsstoornissen van het hart optreden.

Vergiftiging door herfsttijloos
Ook herfsttijloos is zeer giftig. Deze plant bevat colchicine, een stof die de celdeling in het lichaam remt. Een vergiftiging verloopt vaak in fasen.

In eerste instantie ontstaan meestal ernstige maagdarmklachten, zoals misselijkheid, braken en diarree. Door het vochtverlies kan uitdroging optreden, met mogelijk ernstige circulatiestoornissen tot gevolg. In een tweede fase kan beenmergdepressie ontstaan, waardoor de aanmaak van nieuwe bloedcellen vermindert of stopt. Dit kan levensbedreigend zijn. Wanneer iemand deze fase overleeft, kan in de herstelfase onder andere haaruitval optreden. De haargroei herstelt zich meestal binnen één tot twee maanden na blootstelling.

Wees voorzichtig met wildplukken
Wildplukken brengt altijd risico’s met zich mee. Bij daslook kan de typische knoflookgeur helpen bij de herkenning, maar die geur alleen is geen garantie als er twijfel bestaat. Eet daarom nooit van zelfgeplukte planten als de identificatie niet volledig zeker is.

Meer informatie
Meer informatie is te vinden op www.vergiftigingen.info.
Het NVIC is dag en nacht bereikbaar voor professionele hulpverleners via 088 755 8000.

^{Daslook (Allium ursinum)
(M.A.Dijkman)}

^{Lelietje-van-dalen (Convallaria majalis)      
©Saxifraga, H. Dekker} 

^{Herfsttijloos (Colchicum autumnale)
©Saxifraga, J. van der Straaten}