Terug

Wetenschappelijk onderzoek

Het NVIC doet uitgebreid wetenschappelijk onderzoek naar het gedrag van stoffen in het menselijk lichaam. Het gaat hierbij om de wijze waarop het lichaam met lichaamsvreemde stoffen omgaat (toxicokinetiek) en de wijze waarop lichaamsvreemde stoffen effecten op het lichaam uitoefenen (toxicodynamiek). Er is ook specifieke aandacht voor verschillen in gevoeligheid die tussen personen kan bestaan.

Het NVIC doet op verschillende manieren onderzoek om kennis over het  gedrag van stoffen in het menselijk lichaam te vergroten.

  • Het verzamelen van gegevens door literatuuronderzoek
  • Follow-up onderzoek naar het verloop van vergiftigingen
  • Humaan onderzoek
  • Laboratoriumonderzoek
  • Modellering

De resultaten van de verschillende onderzoeken van het NVIC kunnen leiden tot een betere risico-inschatting en behandeling van vergiftigde patiënten. Het onderzoek leidt ook tot veiliger geneesmiddelengebruik. Daarnaast kunnen de resultaten dienen als onderbouwing voor normen die de overheid opstelt ter bescherming van de volksgezondheid.

Follow-up onderzoek

In geval van follow-up onderzoek wordt aan artsen vervolginformatie gevraagd over de patiënten over wie het NVIC informatie heeft verstrekt. Voorbeelden zijn onderzoek naar de gevolgen van batterij-ingesties bij kinderen en blootstellingen aan de medicijnen fentanyl (pijnstiller) en methylfenidaat (ADHD medicatie).

Humaan onderzoek

In samenwerking met o.a. het Intensive Care Centrum en de ziekenhuisapotheek bestudeert het NVIC de kinetiek en dynamiek van lichaamsvreemde stoffen bij patiënten. Een voorbeeld hiervan is de studie naar het medicijn tacrolimus (bescherming tegen orgaanafstoting) in patiënten opgenomen op de Intensive Care na een orgaantransplantatie.

Laboratoriumonderzoek

Het NVIC werkt samen met het Instituut for Risk Assessment Sciences (IRAS) van de Universiteit Utrecht. In dit samenwerkingsverband wordt fundamenteel onderzoek verricht naar hoe individuele gevoeligheid voor bepaalde lichaamsvreemde stoffen tot stand komt. Deze kennis komt direct beschikbaar ten behoeve van de informatieverstrekking over vergiftigingen.

Literatuuronderzoek

Het NVIC beschikt over uitgebreide toxicologische informatie van stoffen waarmee regelmatig vergiftigingen voorkomen. Het gaat hierbij om kinetiek en werking, dosis-effect relatie, het te verwachten klinisch beeld en de mogelijkheden voor diagnostiek en behandeling. Wetenschappelijk onderzoekers doen continu uitgebreid literatuuronderzoek om deze stofspecifieke informatie te actualiseren en uit te breiden.

Modellering

Het NVIC doet onderzoek naar de ontwikkeling en toepassing van ‘fysiologisch gebaseerde farmacokinetische modellen’ (in het Engels ‘physiologically-based pharmacokinetic models‘ of ‘PBPK-models’). Dit zijn wiskundige modellen die de opname, verdeling, stofwisseling en uitscheiding van een stof na inname in het lichaam kunnen nabootsen.
Dergelijke modellen maken gebruik van gegevens uit eerder verricht humaan- en proefdieronderzoek, chemische en fysische eigenschappen van de te onderzoeken stof, en van beschikbare fysiologische gegevens van mens of dier.

De modellen kunnen worden gebruikt om :

  • de risico’s voor de mens na blootstelling aan medicijnen, drugs en/of gevaarlijk stoffen te evalueren.
  • verschillen in gevoeligheid tussen personen voor medicijnen, drugs en/of gevaarlijke stoffen te onderzoeken.
  • de wisselwerking in het lichaam tussen medicijnen, drugs en/of gevaarlijke stoffen na te bootsen.

Daarnaast kunnen deze modellen bijdragen aan beperking van humaan- en/of dieronderzoek, omdat met deze modellen vergiftigingssituaties kunnen worden nagebootst zonder dat daarvoor nieuw onderzoek noodzakelijk is.